Troonrede: Dit betekenen de beloften voor de eilanden

17 september 2019 | Natasja Gibbs

DEN HAAG – Bewoners van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba krijgen in 2020 meer te besteden, betere infrastructuur en een sterker bestuur. Voor de ABC-eilanden komt ‘praktische hulp’ vanwege de crisis in buurland Venezuela.

Dat zijn de plannen van de Nederlandse regering die koning Willem-Alexander vandaag in zijn troonrede bekend maakte. Het parlementair jaar in Nederland wordt iedere derde dinsdag van september geopend met de traditionele prinsjesdag.

Bittere armoede
Terwijl voor huishoudens in Europees Nederland al duidelijk is dat zij volgend jaar gemiddeld 2,1 procent meer te besteden hebben, is dat voor de bewoners van de Caribisch gemeenten nog onbekend. Dat zal in de loop van het jaar duidelijk moeten worden.

Bekijk op YouTube (opent in een nieuw tabblad)

Caribisch delen van het Nederlands koninkrijk in de troonrede

Betere economische omstandigheden zijn hard nodig op de eilanden. De bijzondere gemeenten – en dan met name  Bonaire – worstelen al jaren met armoede.

Begin deze maand werd dat nog eens extra belicht in een schokkend onderzoeksrapport van de Nationale ombudsman. Daarin staat dat ’40 procent van de ouderen in bittere armoede leeft’ en ‘regelmatig niks te eten heeft’.

Slechte wegen en transport
De Nederlandse regering belooft verder – net als vorig jaar –  ‘een verbeterde infrastructuur’ in Caribisch Nederland. De slechte staat van de wegen en het dure vliegverkeer tussen de eilanden zijn  een doorn in het oog van de bewoners.

Zo eisten vorig jaar 2.700 Bonairianen met een petitie betere wegen op het eiland. Ook is er een tekort aan openbaar vervoer. En op Sint-Eustatius hebben bewoners last van ‘land-erosie’ waardoor hele stukken van het eiland in zee verdwijnen.

En dan zijn er de hoge kosten voor reizen tussen de eilanden. De eilanden zijn met elkaar en de buitenwereld totaal afhankelijk van vliegtuigmaatschappijen. Er is geen andere manier van vervoer.

Maar vliegen tussen de eilanden is kostbaar, ook zijn er al jarenlang veel problemen met lokale vliegtuigmaatschappijen die met financiële problemen kampen en failliet gaan.

Uitblijvende verkiezingen
In 2020 wil de Nederlandse regering ook werken aan ‘een beter bestuur op de eilanden’. Op dit moment ligt alle focus op het bestuur van Sint-Eustatius. In 2018 stuurde Nederland dat bestuur naar huis vanwege ‘grove taakverwaarlozing’.

Na de overname van het Statiaanse bestuur beloofde Nederland ‘in 2019 de grootste problemen op het  aan te pakken’. De bestuurlijke ingreep zou volgens het ministerie ‘zo kort mogelijk, maar zo lang als nodig te zijn’.

Maar anderhalf jaar na de overname zijn de Nederlandse bestuurders nog steeds niet erin geslaagd om het financieel beheer van het eiland weer op orde te krijgen.

Wanneer dat wel lukt, wordt niet vermeld. Wel verwacht de regering dat zowel de reorganisatie van de bijzondere gemeente en alle nieuwe ICT-voorzieningen volgend jaar klaar zullen zijn.

In Den Haag verwachten ze binnen een paar weken duidelijk te krijgen of en wanneer er nieuwe verkiezingen komen.

Venezolaanse crisis
Ook de crisis in Venezuela en de gevolgen daarvan op Aruba, Bonaire en Curaçao kwam aan de orde in de troonrede.

“Door de politieke en humanitaire crisis in Venezuela wordt ook het Caribische deel van het Koninkrijk geconfronteerd met de dreiging van grootschalige migratie en de economische gevolgen daarvan”, zei de koning daarover.

Het Nederlandse kabinet maakt dit jaar bijna 24 miljoen euro vrij om de ABC-eilanden te ondersteunen.

Het geld gaat vooral naar sneller de behandeling en uitzetting van Venezolanen.

Ook gaat er geld naar de opsporing van bootvluchtelingen op zee. Vooral de ministeries van Defensie en Justitie en Veiligheid voeren dit uit.