Foto: Lisette Gomes

ORANJESTAD – 15 jaar cel en TBS-behandeling zonder een maximale duur. Dat is de straf voor stiefvader Gabriel Martin voor het doodslaan en zwaar mishandelen van de driejarige Eugene en vijfjarige Rishandroh.

Het is voor het eerst dat een Arubaanse rechter een TBS-straf oplegt. Het eiland heeft geen TBS-kliniek. Er wordt nu onderzoek gedaan om eventueel een TBS-kliniek te openen op Curaçao, zegt de rechter, voor veroordeelden op Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Saba en St. Eustatius.

Maar als deze kliniek er niet komt, moet Aruba onderzoeken of de verdachte naar een TBS-kliniek in Nederland kan. Want benadrukt de rechter, wat ook de deskundigen concludeerden tijdens het onderzoek: zonder behandeling is de kans hoog dat Martin opnieuw geweld tegen mensen gaat gebruiken.

TBS na 10 jaar in cel
De stiefvader die de twee broertjes vorig jaar doodsloeg en het lijk van de  jongste ook in de bosjes begroef, heeft namelijk een ‘antisociale persoonlijkheidsstoornis met duidelijke psychopatische kenmerken’. Hij is ook verminderd toerekeningsvatbaar. Overigens mag hij pas naar een TBS-kliniek als hij 2/3 van zijn straf heeft uitgezeten, op zijn vroegst na 10 jaar cel.

Martin was zelf niet aanwezig bij de uitspraak noch de vader en directe familie van de broertjes. Het was rustig in de rechtszaal vergeleken met de commotie tijdens de zitting op 15 juni. De rechtbank had toen niet gerekend op de enorme toeloop. Door slechte organisatie van de bewaking, werd de directe familie zoals de oma, de toegang geweigerd. Terwijl wel ambtenaren van diverse departementen, het Openbaar Ministerie en rechtenstudenten op de publieke tribune zaten.

Na een korte opstoot met emotionele familieleden, was het uiteindelijk de rechter die ingreep en de familie toeliet. Later in een verklaring bood de rechtbank haar verontschuldigingen. De familie was woedend toen ze de eis van het OM hoorde. Ze vonden die veel te laag. Of zij daarom vandaag niet kwamen opdagen, is niet bekend.

De moeder van de broertjes is nog niet veroordeeld. De rechter vindt dat er meer onderzoek nodig naar haar rol.

Daders met stoornissen

De faciliteiten voor daders met gedrags- en andere psychische problemen op Aruba is heel beperkt. De gevangenis KIA plaatst deze personen samen met andere gevangenen en er is amper begeleiding.

Dat werd ook duidelijk in de zaak van Eugene Lampe die zijn ouders en broer vermoordde. Lampe was verslaafd met psychische problemen. Maar de rechter kon toen nog geen TBS opleggen omdat het wetboek nog verouderd was. Omdat de kans op herhaling zonder verplichte behandeling ook hoog was, legde de rechter noodgedwongen een hogere celstraf op.

Sinds 2012 is TBS wel mogelijk, maar vanwege het ontbreken van een TBS-kliniek op het eiland, is de straf nooit opgelegd. Tot nu.