De invoering van de nieuwe Nederlandse regels voor maatschappelijke ondersteuning raakt een groeiende groep ouderen op Bonaire hard. Vooral in Rincon dreigen tientallen senioren hun vaste dagopvang te verliezen, omdat zij volgens de nieuwe criteria niet langer voor ondersteuning in aanmerking komen. De maatregel zorgt voor veel onrust onder ouderen, hun families en zorgorganisaties.
Voor veel ouderen was dagcentrum Cocari jarenlang veel meer dan een plek voor activiteiten. Het was een ontmoetingsplek waar vriendschappen ontstonden, gezamenlijk werd gegeten en sociaal isolement werd voorkomen. Sommigen komen er al meer dan twintig jaar.
Nu ontvangen steeds meer ouderen een brief waarin staat dat zij niet langer aan de voorwaarden voor maatschappelijke ondersteuning voldoen. Volgens de regels, die sinds 1 januari 2025 gelden, is dagbesteding alleen bedoeld voor mensen die niet zelfstandig of met hulp van hun sociale netwerk kunnen deelnemen aan de samenleving.
Voor veel families voelt dat als een harde klap. “Je haalt in één keer de structuur uit het leven van iemand van tachtig of negentig jaar. Haar hele wereld wordt op zijn kop gezet. Wij zijn bang dat ze hierdoor achteruitgaat,” zegt een bezorgd familielid.
Nederlandse regels, Bonairiaanse werkelijkheid
Hoewel Zorg en Jeugd Caribisch Nederland (ZJCN) aangeeft de wet correct uit te voeren, rijst de vraag of die wel aansluit op de werkelijkheid op Bonaire. Waar in Nederland alternatieven vaak dichtbij zijn, worden ouderen uit Rincon nu naar activiteiten in Kralendijk of andere wijkcentra verwezen. Voor velen is dat nauwelijks haalbaar. “Hoe moet iemand van 85 zonder vervoer meerdere keren per week naar Kralendijk?”, vragen familieleden zich af. Voor veel ouderen betekent het simpelweg dat zij thuisblijven, met een groter risico op eenzaamheid en sociaal isolement.
Meer ondersteuning verdwijnt
De gevolgen beperken zich niet tot de dagopvang. Meer ouderen verloren na een herbeoordeling ook hun maaltijdvoorziening, vervoer naar medische afspraken of andere vormen van ondersteuning. Margarita (82) merkt dat dagelijks. “Vroeger kreeg ik vervoer naar het ziekenhuis. Nu moet ik zelf rijden en ver lopen vanaf de parkeerplaats. Dat kost me veel kracht.”
Volgens ZJCN wordt maatschappelijke ondersteuning sinds 2026 uitsluitend toegekend op basis van de nieuwe wettelijke criteria. Ouderen die het niet eens zijn met een besluit, kunnen bezwaar maken.
‘Onze handen zijn gebonden’
Ook de Zorg en Welzijn Groep (ZW-Groep), die de dagopvang uitvoert, ziet de gevolgen. “Wij begrijpen de zorgen heel goed, maar onze handen zijn gebonden. Wij voeren de besluiten van ZJCN uit,” zegt directeur Genara Timp-Silberie. Wel helpt de organisatie ouderen bij het opstellen van een bezwaarschrift.
Ook in de politiek groeit de kritiek. Voormalig eilandsraadslid Nina den Heyer (MPB) vindt dat de wet onvoldoende rekening met de Bonairiaanse situatie houdt. “Laat de ouderen die hier al jarenlang komen gewoon blijven en investeer in extra plaatsen voor nieuwe deelnemers. Stuur mensen niet terug naar huis, waar eenzaamheid op de loer ligt.”
Ook gedeputeerde Timotheo Silberie, die in het Bestuurscollege zit namens de fractie-Serberie, heeft aangegeven de signalen serieus te nemen en hierover contact op te nemen met het verantwoordelijke ministerie.
Past de wet bij Bonaire?
Niemand betwist dat ZJCN de wet uitvoert. De vraag is of een Nederlandse regeling voldoende aansluit op de Bonairiaanse realiteit. Voor veel ouderen verdwijnt niet alleen een voorziening, maar ook hun dagelijkse structuur, sociale contacten en soms het enige uitje van de week. Daardoor klinkt de roep steeds luider om de wet niet alleen uit te voeren, maar ook toe te passen met oog voor de bijzondere omstandigheden op Bonaire.
