“In de nacht van 7 op 8 juni 2025 ontstaat er rond 3 uur ’s nachts voor de deur van Club Rush een spontane, maar evengoed krankzinnige schietpartij. In de geschiedenis van Bonaire heeft zo’n ongekend Wild West-tafereel met zoveel schoten, ten overstaan van zo veel uitgaanspubliek en met zulke desastreuze gevolgen zich niet eerder voorgedaan.” Met die woorden bracht officier van justitie Daan Smits de rechtbank terug naar het moment waarop het centrum van Kralendijk in enkele seconden veranderde in een plaats waar niemand meer veilig leek.
Het is diep in de nacht. Voor de deur van Club Rush ontstaat een vechtpartij die de aandacht van veel omstanders trekt. Dan klinken plotseling twee schoten in noordelijke richting. Een fractie later barst een reeks schoten los. Niet één, niet twee, maar tientallen. In ongeveer anderhalve minuut worden 56 schoten gelost. Mensen rennen. Anderen zoeken dekking. De straat verandert in een chaos van vuurwapengeweld.
Dan valt Clayshanou Domacasse van vijftien jaar op de grond. De jongen die naar een avondje uit was gegaan, komt niet meer thuis. Volgens Smits is het bijna niet voor te stellen dat die nacht niet meer mensen zijn gedood. “Een wonder dat er niet meer doden zijn gevallen,” is de kern van zijn betoog.
Dan verandert verdriet in wraak
Maar volgens het Openbaar Ministerie (OM) eindigt het verhaal niet bij de dood van Domacasse. Vrijwel kort nadat de jongen is neergeschoten, zou zijn broer volgens het OM een bewust besluit hebben genomen: wraak. Volgens de aanklager ontstaat het plan om achter jongens uit de groep van de wijk Nort’i Saliña aan te gaan en hen te doden. De groep stapt vervolgens in een Toyota Vitz en rijdt richting Nort’i Saliña. Daar klinkt opnieuw vuurwapengeweld.
Er wordt vanuit de auto geschoten. Een jongen wordt door een kogel in zijn rug geraakt. Wat bij Rush begon als een explosie van geweld, krijgt volgens het OM daarmee een vervolg: een gerichte zoektocht naar vergelding. De politie probeert daarna de route van de verdachten te reconstrueren. Telefoons worden onderzocht. Wifi-verbindingen en zendmasten worden uitgeplozen. Camerabeelden worden naast digitale gegevens gelegd. Volgens het OM wijzen die gegevens erop dat verschillende verdachten zich rond het relevante tijdstip waarschijnlijk in Nort’i Saliña bevonden. Maar een telefoon vertelt niet wie de trekker overhaalde. Dat moet de rechtbank uiteindelijk uit het geheel van het bewijs afleiden.
Juist daar wordt het dossier ingewikkeld. Van de 56 schoten die in ongeveer anderhalve minuut zijn gelost, kon de forensische opsporing slechts een deel van de sporen veiligstellen voor vergelijkend onderzoek. De vuurwapens die deze avond vermoedelijk zijn gebruikt, zijn bovendien niet allemaal teruggevonden. Dat is een belangrijk gemis. Want, om een huls overtuigend aan een specifiek vuurwapen te koppelen, is het wapen zelf nodig voor vergelijkend onderzoek.
De rechtbank beschikt dus over een enorm dossier over de hoeveelheid geweld die is gebruikt, maar niet over een volledig forensisch spoor van ieder schot.
Het geweld blijkt verder terug te gaan
Alsof het dossier nog niet omvangrijk genoeg is, is ook een eerdere schietpartij in de wijk Amboina op 11 januari 2025 onderdeel geworden van de zaak. Ook daar werden hulzen veiliggesteld. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) onderzocht de munitie en vergeleek hulzen uit verschillende locaties.
Volgens het OM zijn er overeenkomsten tussen hulzen uit Amboina, Rush en Nort’i Saliña. Een scenario waarin een Glock bij verschillende schietincidenten is gebruikt, wordt daarbij als waarschijnlijk naar voren gebracht. Zo probeert justitie verschillende momenten aan elkaar te knopen. Maar de rechtbank moet uiteindelijk niet alleen bepalen óf er verbanden zijn. De vraag is vooral welke verdachte welke rol heeft gespeeld.
Voor de dood van Domacasse legt het OM de zwaarste verantwoordelijkheid bij G.O. en de minderjarige J.W. Volgens officier Smits zijn ze schuldig aan medeplegen van de doodslag. Het OM stelt dat J.W. het fatale schot heeft gelost. Op het moment van de schietpartij was hij, net als Domacasse, 15 jaar oud. Voor J.W. eiste het OM één jaar jeugddetentie en een PIJ-maatregel van 2 jaar. De strafeis tegen hem is gebaseerd op het jeugdstrafrecht. Tegen G.O., inmiddels 19 jaar, eiste het OM 24 jaar gevangenisstraf. Tegen de andere verdachten zijn uiteenlopende straffen geëist, afhankelijk van de feiten waarvan zij volgens het OM worden verdacht.
De boodschap van de officier
Voor Smits is ‘Galapagos’ meer dan een strafzaak tegen tien verdachten. Hij ziet de zaak als een moment waarop Bonaire moet stilstaan bij de vraag waar het eiland naartoe gaat. Volgens de officier kan de uitspraak van de rechtbank mede bepalend zijn voor de toekomst van Bonaire. Wordt dit het einde van een zeer gewelddadige periode met dodelijk vuurwapengeweld? Of zakt het eiland langzaam verder weg in een situatie waarin telkens opnieuw een dodelijk slachtoffer valt bij een schietpartij? Die woorden leggen onmiskenbaar gewicht op de beslissing die rechter Eline Groenendaal straks moet nemen.
Maar een rechtbank veroordeelt niet alleen op basis van maatschappelijke angst. De rechtbank moet het bewijs per verdachte wegen, en dat bewijs is ingewikkeld. Camerabeelden laten de chaos zien, maar niet iedere kogel. Hulzen kunnen soms worden onderzocht, maar veel wapens zijn verdwenen. Telefoongegevens kunnen bewegingen reconstrueren, maar bewijzen niet automatisch wie heeft geschoten. Daar ligt de kern van ‘Galapagos’.
Een nacht, 56 schoten. Een jongen van vijftien dood. Daarna volgens het OM een wraakactie richting Nort’i Saliña. Nu de vraag die uiteindelijk alleen de rechtbank kan beantwoorden: wie heeft wat gedaan en wie kan daarvoor strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden?
Maandag 31 augustus en dinsdag 1 september is het woord aan de advocaten van de verdediging. Zij krijgen de gelegenheid om namens hun cliënten te reageren op de beschuldigingen en de strafeisen van het OM. Daarna is het aan de rechtbank. Op 27 oktober volgt de schriftelijke uitspraak in de zaak ‘Galapagos’.
