De komst van een tweede volwaardige apotheek op Bonaire lijkt niet langer afhankelijk van een vergunning, maar van een zorgcontract. Hoewel Service Apotheek Bonaire (SAB) inmiddels groen licht heeft gekregen van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), wacht de apotheek nog altijd op een overeenkomst met Zorg en Jeugd Caribisch Nederland (ZJCN). Daardoor kan de apotheek nog niet volledig van start.
SAB ontving de vergunning pas na een uitgebreide beoordeling door de Commissie Advies Geneesmiddelenvoorziening BES. Die concludeerde dat Bonaire, mede door de bevolkingsgroei en de toenemende vraag naar farmaceutische zorg, behoefte heeft aan extra apotheekcapaciteit.
Zorgcontract als knelpunt
Een vergunning alleen is niet voldoende om een apotheek draaiende te houden. Vrijwel alle voorgeschreven medicijnen op Bonaire worden vergoed via de zorgverzekering. Zonder een zorgcontract zullen de meeste patiënten daarom bij de huidige apotheek blijven.
Volgens de advocaat van SAB wil ZJCN pas een zorgcontract sluiten als de nieuwe apotheek volledig operationeel is. Juist daar zit volgens hem het probleem. Zonder zorgcontract is het vrijwel onmogelijk voldoende patiënten en inkomsten te krijgen om een apotheek volledig te laten draaien. Zo dreigt een situatie te ontstaan waarin de voorwaarde om een zorgcontract te krijgen, het juist onmogelijk maakt om daarvoor in aanmerking te komen. De advocaat sluit niet uit dat, als de onderhandelingen op niets uitlopen, juridische stappen onvermijdelijk worden.
Druk op de zorg
De discussie speelt tegen de achtergrond van aanhoudende klachten over de dienstverlening van de apotheek van Fundashon Mariadal. Het Caribisch Netwerk ontvangt regelmatig signalen van inwoners over lange wachttijden en drukte. Ook Fundashon Mariadal heeft eerder erkend dat de farmaceutische zorg onder druk staat door personeelstekorten en een toenemende zorgvraag.
De cijfers illustreren de situatie. Bonaire telt inmiddels ruim 27.000 inwoners en beschikt over één openbare apotheek. In Europees Nederland is er gemiddeld één apotheek per ongeveer 9.300 inwoners. Opvallend is bovendien dat ZJCN in het verleden zelf uitging van een richtlijn van ongeveer één apotheek per 7.500 verzekerden. Waarom die norm op Bonaire niet wordt toegepast, blijft onduidelijk.
Vragen over de opstelling van ZJCN
Volgens eilandsraadslid Jona Chirino-Felida (voorgedragen door UPB) gaat de discussie inmiddels verder dan alleen de komst van een tweede apotheek. Het gaat ook over de toegankelijkheid van de zorg. Een extra apotheek zou de druk op de bestaande voorziening kunnen verlagen, wachttijden kunnen verkorten en patiënten meer keuze bieden.
Dat aan een zorgcontract voorwaarden worden gesteld, staat niet ter discussie. Tegelijkertijd beschikt SAB al over een VWS-vergunning, die pas werd verleend na een uitgebreide toets op kwaliteit, veiligheid en noodzaak. Daarmee rijst de vraag of het redelijk is een apotheek eerst volledig operationeel te laten zijn, terwijl een zorgcontract in de praktijk juist nodig is om die exploitatie mogelijk te maken.
Op vragen van het Caribisch Netwerk laat een woordvoerder van ZJCN weten: “Ik heb inmiddels overleg gehad met collega’s binnen ZJCN. Op dit moment volgt geen verdere inhoudelijke reactie. We werken aan een reactie, maar die komt op een later moment.”
Beperkte invloed eilandbestuur
Gedeputeerde Timotheo Silbérie (voorgedragen door de fractie-Serberie) erkent dat de huidige situatie ook het bestuurscollege zorgen baart, maar wijst erop dat de besluitvorming niet bij het Openbaar Lichaam Bonaire ligt. “Wij wonen ook op Bonaire. Ook wij hebben medicijnen nodig en ondervinden de gevolgen van de huidige situatie. We zijn hierover voortdurend in gesprek met VWS. Maar de uiteindelijke beslissing ligt niet bij ons, daarvoor is VWS verantwoordelijk.”
