De traditionele visserij op Aruba is steeds minder rendabel. Het Caribisch Netwerk ging langs bij visserswerf ‘Rancho di Nel’ om visser Reineldo ‘Nel’ Maduro te spreken over het vak. Langzaamaan neemt ‘de nieuwe generatie’ het gesprek over. Kleinzoon Nathaniel (16) vertelt gepassioneerd over het vissen, de boten, en de zee, waar hij mee opgroeide. Hij maakt zich zorgen over de toekomst van de sector. “Ikzelf kan niet anders, maar veel mensen haken af.”
De buit is binnen. Een visser staat de vangst van de dag, een stapel snappers, in de schoonmaakhut schoon te maken. Op de porch van de ‘rancho’ zitten drie mannen in de schaduw koffie te drinken. De gepensioneerde vissers doen het tegenwoordig wat rustiger aan. Reineldo ‘Nel’ Maduro woont sinds zijn pensioen met zijn vrouw in de ‘Rancho di Nel’, aan zee bij Barcadera. Regelmatig komen vrienden aanwaaien, er worden steeds meer stoelen bijgeschoven. Maduro brengt tegenwoordig meer tijd op de porch door dan op zee, maar zijn hele leven heeft hij gevist. Zijn vrouw was de eerste vrouwelijke visser van Aruba, vertelt hij trots. “En dit is de nieuwe generatie,” zegt Maduro, wijzend naar hun kleinzoon die net komt aanlopen.
Reineldo ‘Nel’ Maduro (l.) bij ‘Rancho di Nel’. Foto’s Deborah Bremmer
Hoge kosten
De mannen vertellen over het leven als visser op Aruba. “Het is niet meer zoals vroeger. Benzine is duur geworden en er komen steeds meer beperkingen voor de visserij.” Ik vraag hoe een gemiddelde dag van een visser eruit ziet. “Het is vroeg opstaan, vaak al rond 6 uur. Je bent de hele dag op zee.” Meteen komt het gesprek weer terug op de kosten die hoger zijn geworden. Kleinzoon Nathaniel pakt een zakje met vislijnen erbij. “Elk lijntje met haak kost zo’n vijf florin. Je hebt er veel van nodig, want je raakt er geregeld één kwijt.” Ook het lood voor aan de lijnen is duurder geworden, vertellen de mannen.
Gevaar op zee
De hoge kosten zijn niet de enige uitdaging voor vissers op Aruba. “Er zijn haaien en er is gevaar op zee. Recent zijn er nog vier vissers verdwenen, en dat zijn niet de eersten. Je hebt piraten, drugsboten en nog veel meer risico’s. Je weet tegenwoordig niet meer wat voor mensen je op zee tegenkomt.” Nathaniel zegt tegenwoordig ook niet meer in het donker te vissen. “Maar,” vervolgt één van de mannen, “we zijn niet bang. We hebben respect voor de natuur.” Kleinzoon Nathaniel vraagt zich hardop af waarom je zou gaan vissen als je bang bent voor de zee. “Jij drijft toch wel,” plaagt zijn opa hem.
Regels
Langzaamaan neemt Nathaniel het gesprek over. Hij vertelt enthousiast over alles wat met het vissen en de zee te maken heeft. Zelf houdt hij vooral van speervissen, wat volgens hem verboden is. “Terwijl speervissen veel duurzamer is,” zegt hij verontwaardigd. De verschillende generaties vissers raken in gesprek over de regels rondom visserij die ze niet snappen. “De goede mensen betalen de prijs voor wat de slechte mensen doen.” Ze geven voorbeelden van vissers die veel te dicht bij de kust vissen of vissen op beschermde vissoorten waardoor het rif afsterft. “Zo zorgen zij ervoor dat er strengere regels komen, waar de goede vissers de prijs voor betalen.”
De vissers vertellen me dat ze steeds verder uit moeten varen om iets te vangen, “bijna bij Venezuela.” Daar is de zee ruwer, terwijl traditionele vissers vaak kleine houten bootjes hebben. Verder de zee op moeten, kost dus niet alleen meer benzine, maar is ook gevaarlijker.
Vissers haken af
Nathaniel vertelt dat het voor traditionele vissers op Aruba moeilijk rondkomen is. “Voor een kilo vis krijg je misschien achttien florin, maar je moet bedenken wat er allemaal voor nodig is.” Hij laat wat vismateriaal zien en noemt op wat het allemaal kost. Vislieren van een paar duizend florin.
Nathaniel laat het dure vismateriaal zien.
Eén van de vrienden van opa Maduro citeert een bekende vissersuitspraak: “Een viswinkel binnenlopen, is alsof je een juwelier binnenloopt.” Elke week ziet hij wel weer een vissersboot in de verkoop op Facebook. “Alles wat met de zee te maken heeft is te duur geworden.” Nathaniel heeft de liefde voor boten van zijn opa meegekregen, en die zit diep. “Maar veel mensen haken af. Als er steeds minder traditionele vissers zijn, wordt het een ‘isla comercial’ en is het geen ‘isla crioyo’ meer.”
Nathaniel ziet de toekomst van de traditionele visserij somber in, daarom is hij zelf in opleiding tot kok. Maar al zijn vrije tijd brengt hij door op de ‘rancho’ van zijn opa en oma, die daar na hun pensioen zijn gaan wonen. “Ik ben hier opgegroeid. Ik was altijd bij het water. Toen ik werd geboren, heeft mijn opa mij gelijk in de zee gegooid.” Hij kent de zee door en door. “Veel jonge mensen vissen wel af en toe voor de leuk, maar zij weten niets. Ze kennen de zee vaak niet buiten het rif en worden zeeziek op open zee.
Boten in onbruik
Nathaniel stelt voor om te laten zien hoeveel boten er aan de pier liggen die niet meer gebruikt worden, omdat het vissen simpelweg niet rendabel is. Hij loopt voor me uit en vertelt honderduit. “Kijk, dit bootje heeft vrij nieuwe, dure motoren. Je ziet wel dat ze stoffig zijn, omdat er al een tijdje niet mee is gevaren. De eigenaar had geen geld meer om het bootje te onderhouden.”
Dan lopen we langs een bootje van een voetballer, dat ook in onbruik raakte. “Kijk, dit bootje heeft goede motoren, maar ja, het is geen bootje voor de show waarmee je met allemaal chicks gaat varen,” lacht Nathaniel. “Het is écht voor vissen, en dat is nu niet meer de moeite waard.” Ik vraag of de enorme lampen zijn voor als je ‘s nachts vaart. Hij moet lachen. “Nee, die zijn wel voor de show! Er wordt niet eens meer mee gevaren, laat staan ‘s nachts.”
Nathaniel laat zien welke boten allemaal in onbruik zijn geraakt doordat vissers afhaken.
Dan loopt hij richting de boten van zijn opa en oma. “Dit is allemaal met de visserij verdiend,” zegt hij stralend. Bij één van de boten staat hij even stil. “Dit is een heel belangrijk bootje voor mij. Mijn opa kocht het vlak voor mijn geboorte.” Lange tijd stond het op land – zijn opa zag er niets in het op te knappen, vanwege de stand van de visserij. “Maar ik zei: opa, we kunnen die boot niet verloren laten gaan, we moeten hem opknappen! Dus we hebben erin geïnvesteerd en er hard aan gewerkt en nu is het de boot die we het meest gebruiken.”
“No lag’e muri”
Ik vraag wat hem nog motiveert om te blijven vissen. “Ik kan niet anders. Ik houd van de zee, van zwemmen, van boten, alles.” Je merkt hoeveel emotie erbij zit, en vooral trots. Hij zou niet zonder de zee kunnen. “Ik ben hier opgegroeid,” herhaalt hij steeds.
Ik vraag of Nathaniel nog hoop heeft voor de toekomst van de visserij. “Nee,” zegt hij resoluut. “Ik zou mijn kinderen niet meer aanraden om de zee op te gaan. Of ik zou ten minste zeggen dat ze eerst twee weken moeten sparen voor benzine.” Daaruit blijkt toch nog wat hoop. “Ja, ik hoop wel dat de sector nieuw leven ingeblazen kan worden, door jongeren het vak te leren.” Hierin kan de overheid van Aruba volgens hem wat betekenen. “No lag’e muri” (laat het niet sterven).
