Curaçao ontwikkelt zich steeds meer tot een paradijs voor toeristen en vermogende investeerders, terwijl de eigen bevolking volgens kunstenaar Ralph Winedt steeds verder wordt verdrongen. Stranden worden minder toegankelijk, huizen zijn voor veel inwoners nauwelijks nog betaalbaar en natuurgebieden staan onder druk. Met muziek, poëzie en maatschappijkritiek proberen drie Curaçaose kunstenaars de bevolking wakker te schudden.
“Wij zijn niet tegen toerisme of tegen mensen die Curaçao willen bezoeken. Maar de vraag is voor wie het eiland zich ontwikkelt en wie uiteindelijk van die ontwikkeling profiteert”, zegt Winedt. Samen met de kunstenaars M Alberto en Sorandy Sint Jacobs maakte hij de voorstelling Si Chispa ku simia tabata ruman (‘Als een zaad en een vonk verbroederd waren) in augustus 2026, waarin de groeiende ongelijkheid, massatoerisme en vervreemding van Curaçaoënaars in hun eigen land centraal staan.
‘Het eiland wordt verkocht aan de elite’
Volgens Winedt is op Curaçao steeds duidelijker zichtbaar dat economische ontwikkeling vooral gericht is op mensen met veel geld. Hij wijst op nieuwe vastgoedprojecten, stijgende huizenprijzen en plannen voor ontwikkelingen bij stranden en natuurgebieden.
“Je hoeft geen expert te zijn om te zien wat er gebeurt. Overal op Curaçao wordt gebouwd, maar veel van die projecten zijn niet bedoeld voor de gewone Curaçaoënaar.” Hij noemt onder meer Jeremi, Lagun, Caracasbaai en Parasasa als gebieden waar ontwikkelingen volgens hem vragen oproepen over de toegankelijkheid van stranden en de bescherming van natuur.
Zijn kritiek richt zich niet uitsluitend op projectontwikkelaars en investeerders. Ook de overheid draagt volgens hem verantwoordelijkheid. “De overheid moet beleid voeren dat de belangen van de eigen bevolking beschermt. Maar wij zien dat de belangen van de elite vaak voorrang krijgen.” Daarbij gaat het volgens Winedt niet alleen om betaalbare woningen en toegang tot stranden, maar ook om de bescherming van kwetsbare natuurgebieden en koraalriffen.
‘Een nieuwe vorm van kolonialisme’
Winedt spreekt van een moderne vorm van kolonialisme, waarin toerisme en vastgoedontwikkeling een belangrijke rol spelen. Volgens hem vloeit een aanzienlijk deel van de opbrengsten van de toeristische sector naar grote ondernemingen en buitenlandse eigenaren, terwijl de lokale bevolking onvoldoende profiteert.
“We blijven in een dienende rol. Wij bedienen het exotische paradijs, maar voor een groot deel van de eigen bevolking is Curaçao helemaal geen paradijs.” Die ontwikkeling heeft volgens hem ook persoonlijke gevolgen.
Hij vertelt dat hij bij het zwemmen op stranden is aangesproken door beveiligers en dat vrienden met een vast inkomen steeds meer moeite hebben om een betaalbare woning te vinden. “Vijf jaar geleden konden mensen met een baan en een vast inkomen nog een huis kopen. Nu is dat voor velen veel moeilijker geworden.”
Kunst als vorm van verzet
De maatschappelijke bezorgdheid vormde de aanleiding voor de samenwerking tussen Winedt, M Alberto en Sint Jacobs. Winedt is dichter, schrijver en filmmaker. M Alberto, die in Amsterdam woont, is onder meer dichter, componist en saxofonist. Sint Jacobs is multi-instrumentalist, muziekdocent en geluidsontwerper.
In hun voorstelling brachten zij elektronische muziek, jazz, Curaçaose muzikale tradities en gesproken poëzie samen. Daarmee wilden zij niet alleen kritiek uiten, maar ook ruimte scheppen voor een andere toekomst. Volgens Winedt heeft kunst een belangrijke maatschappelijke functie.
“Kunst is niet alleen om te entertainen, maar ook om mensen wakker te schudden.” Hij stelt dat op Curaçao een cultuur van angst en schaamte bestaat, waardoor mensen zich niet altijd durven uit te spreken over maatschappelijke misstanden. “Veel mensen zijn boos over wat er gebeurt, maar zijn bang voor de consequenties wanneer ze kritiek uiten.”
Kunst kan volgens hem die stilte doorbreken. Niet omdat een voorstelling op zichzelf het beleid verandert, maar omdat zij mensen kan verbinden en aansporen om zich te organiseren.
Regen geeft voorstelling onverwacht slot
De voorstelling kreeg een bijzonder einde toen een regenbui het optreden ongeveer tien minuten voor afloop abrupt onderbrak. Aanvankelijk maakten de kunstenaars zich vooral zorgen over de muziekinstrumenten. Maar de reacties van het publiek gaven het onverwachte slot een andere betekenis.
Volgens Winedt zagen verschillende bezoekers de regen als een symbolisch antwoord van de voorouders en Moeder Aarde, die tijdens de voorstelling werden aangeroepen. “Shelu a respondé”, zei één van de aanwezigen. De hemel had geantwoord. De reacties na afloop maakten diepe indruk op de kunstenaars. Bezoekers vertelden dat de voorstelling precies verwoordde wat zij zelf voelden over grondverkoop, de aantasting van natuur en de veranderingen in hun leefomgeving. “We hadden een stem gegeven aan een gevoel dat onder de bevolking leeft.”
Oproep om zich uit te spreken
Voor Winedt mag de maatschappelijke betrokkenheid niet bij een voorstelling blijven. Hij roept Curaçaoënaars op om zich bewust te worden van hun eigen invloed en bestuurders ter verantwoording te roepen. “Mijn boodschap aan mi pueblo is dat mensen hun eigen kracht moeten erkennen. Organiseer je, mobiliseer je, spreek je uit en eis verantwoording van degenen die het land besturen.”
Op 2 oktober organiseerde Winedt bij het Museum van Tambú Shon Cola ook de bijeenkomst Kòrsou ta na Benta (Curaçao staat te koop). Tijdens deze avond stonden poëzie, film, rap en publieke dialoog centraal. De bijeenkomst kwam tot stand in samenwerking met Kargando Narativa, het Museum van Tambú en collectief Sin Kabes.
De drie kunstenaars werken inmiddels aan een vervolg op Si Chispa ku simia tabata ruman. Begin 2027 willen zij opnieuw voorstellingen verzorgen. Hun boodschap blijft dezelfde: economische ontwikkeling mag niet betekenen dat Curaçaoënaars zich vreemdelingen gaan voelen op hun eigen eiland.
