Curaçao moet meer creatieve en artistieke talenten voortbrengen. Daarvoor is het volgens de initiatiefnemers van het project Kishikí bo sintí noodzakelijk dat kunst- en cultuuronderwijs een vaste plaats krijgt binnen het onderwijs. Het ontbreken van structurele artistieke vorming op scholen betekent volgens hen dat veel talent onontdekt blijft.
Die boodschap staat centraal in het initiatief van de bekende Curaçaose kunstenares Caresse Isings en kunstenaar en docent Soli Henrietta (Pòpchi Soli). Met Kishikí bo sintí willen zij jongeren actief opsporen, inspireren en begeleiden bij het ontdekken en ontwikkelen van hun creatieve talenten.
Meer dan taalontwikkeling
De ambitie van Kishikí bo sintí reikt verder dan alleen talentontwikkeling. Het project wil ook kinderboeken ontwikkelen die tegelijkertijd gelezen én beluisterd kunnen worden in het Papiamentu van Curaçao en Bonaire en het Papiamento van Aruba. Daarmee willen de initiatiefnemers niet alleen het lezen stimuleren, maar kinderen ook op een eigentijdse manier laten genieten van hun moedertaal, met verhalen die bovendien liefde voor de natuur bevorderen.
Volgens Isings gaat het uiteindelijk om de toekomst van kinderen. “Wij schrijven de boeken en zijn voortdurend bezig fondsen te werven. Soms denk ik wel eens dat ik gek ben om zo’n groot project op te zetten. Maar als we al één kind kunnen helpen, dan is dat al iets heel groots.”
Caresse Isings
Ode aan Nydia Ecury
Om geld in te zamelen voor het project werd onlangs het seminar ‘Di Diva pa Divinidat’ georganiseerd in de aula van de Centrale Bank van Curaçao. Het seminar stond in het teken van de honderdste geboortedag van de legendarische actrice, schrijfster, dichteres en kunstenares Nydia Ecury.
Tijdens de bijeenkomst brachten haar dochter Caresse Isings en Pòpchi Soli een eerbetoon aan haar culturele nalatenschap. “Allereerst heb ik dit festival opgedragen aan mijn moeder Nydia Ecury, die dit jaar honderd zou zijn geworden. Zij leeft voort in mij, maar ook in de vele mensen die zij heeft geïnspireerd, vooral op het gebied van onderwijs. Zij was een diva en behoort nu tot het goddelijke,” aldus Isings.
Zij benadrukte bovendien hoe belangrijk samenwerking is. “Wij hebben onze krachten gebundeld. Ik voel me vereerd dat ik Pòpchi Soli heb leren kennen, zodat wij samen kunnen laten zien hoe je schoonheid kunt creëren en waarde kunt toevoegen aan je gemeenschap.”
Bewustwording en persoonlijke ontwikkeling
Volgens Soli Henrietta had het seminar niet alleen een cultureel doel, maar vooral ook een maatschappelijke boodschap. “Wij wilden mensen laten stilstaan bij zichzelf. Vaak raken we onszelf kwijt door alles wat om ons heen gebeurt. Tijdens dit seminar werden deelnemers zich opnieuw bewust van wie zij zijn, waar zij naartoe willen en welke waarden belangrijk zijn. Daarbij speelt ook het geloof een belangrijke rol. Je kunt geloven in wat je zelf wilt bereiken, maar daarnaast is er ook een bovennatuurlijke kracht die een verschil maakt in ons leven.”
Soli Henrietta (Pòpchi Soli)
Artistieke vorming krijgt te weinig aandacht
Schrijfster Lucille Berry-Haseth, die het seminar bijwoonde, noemt het initiatief van grote maatschappelijke betekenis. Volgens haar is het seminar veel meer dan alleen een eerbetoon aan Nydia Ecury. “In een tijd waarin het onderwijs zich noodgedwongen vooral richt op cognitieve prestaties, blijven artistieke, culturele en creatieve vaardigheden vaak onderbelicht. Juist daarin schuilt de kracht van dit initiatief.”
Berry-Haseth ziet dat scholen, ouders, cultuurwerkers en andere betrokkenen de waarde van het project inmiddels breed erkennen. Volgens haar draagt Kishikí bo sintí niet alleen bij aan leesbevordering, maar ook aan identiteitsvorming, het levend houden van het cultureel erfgoed en het stimuleren van nieuwe generaties om hun talenten te ontwikkelen.
Talent opsporen voordat het verloren gaat
Een belangrijk onderdeel van het project is het actief opsporen van verborgen talenten. Henrietta legt uit dat dit gebeurt via scholen, buurten en maatschappelijke organisaties. “Vaak weten ouders zelf niet welke talenten hun kinderen hebben. Ze hebben daar soms de tijd niet voor of herkennen die talenten eenvoudigweg niet. Daarom willen wij samenwerken met organisaties die dagelijks met kinderen werken en die kunnen signaleren waar hun kwaliteiten liggen.”
Volgens haar vormen scholen daarbij de belangrijkste ingang. “Ik werk zelf op een school. Toch krijgt kunst- en cultuuronderwijs daar nauwelijks een volwaardige plaats. Soms is er aandacht voor, maar dat hangt meestal af van een leerkracht die daar affiniteit mee heeft. Anders gebeurt het alleen omdat het moet.”
Daarom vindt Henrietta dat de overheid ervoor moet zorgen dat gespecialiseerde vakdocenten op scholen beschikbaar zijn om artistieke vorming professioneel te verzorgen.
Zonder kunstonderwijs gaat talent verloren
Volgens Henrietta dreigt Curaçao veel talent mis te lopen, zolang artistieke vorming geen vaste plaats krijgt binnen het onderwijs. “Als ik zelf goed kan zingen, kan ik kinderen leren zingen en kunnen zij zich ontwikkelen tot zanger. Maar als een kind op een school zit waar niemand die kennis heeft, moet het wachten tot er ooit een kans voorbij komt. Dat is de realiteit.”
Zij pleit daarom voor de inzet van professionals uit verschillende kunstdisciplines. “Bij mij op school geef ik danslessen, maar stel je voor, dat een professionele dansdocent de kinderen les zou geven. Dan stijgt de kwaliteit enorm. Zodra wij een project organiseren of ouders uitnodigen voor presentaties, zie je direct het verschil.”
Binnen Kishikí bo sintí krijgen jongeren die worden geselecteerd vervolgens gedurende een jaar begeleiding van een professional, zodat hun talent zich optimaal kan ontwikkelen en zij uiteindelijk een kwalitatief hoogwaardig eindresultaat kunnen neerzetten.
Structurele financiering noodzakelijk
Berry-Haseth benadrukt dat een initiatief van deze omvang niet uitsluitend kan draaien op enthousiasme en vrijwilligerswerk. Volgens haar zijn financiële middelen noodzakelijk om kwalitatief goede publicaties te ontwikkelen, digitale luisterboeken te produceren, jongerenprogramma’s op te zetten en een duurzame infrastructuur voor talentontwikkeling te realiseren.
Zij is ervan overtuigd dat Nederlandse fondsen met Kishikí bo sintí kunnen investeren in een uniek project waarin cultuur, educatie, taalbehoud en jeugdontwikkeling op voorbeeldige wijze samenkomen. Het initiatief sluit bovendien aan bij actuele thema’s, zoals kansengelijkheid, leesbevordering, cultureel erfgoed, inclusiviteit en talentontwikkeling binnen het koninkrijk.
Investeren in de toekomst
Volgens Berry-Haseth is een bijdrage aan Kishikí bo sintí veel meer dan een financiële investering in een cultureel project. Het is volgens haar een investering in kinderen, taal, creativiteit en de toekomst van de Caribische gemeenschap. Tegelijkertijd vormt het een voortzetting van de culturele erfenis van Nydia Ecury, vertaald naar een nieuwe generatie die gezien, gehoord en gestimuleerd wil worden.
“Wanneer jonge mensen leren lezen, luisteren, creëren en geloven in hun eigen talent, ontstaat een samenleving met meer mogelijkheden, verbondenheid, vaderlandsliefde en perspectief. Dat is precies waar Caresse Isings zich onvermoeibaar voor inzet.”
