Voor studenten van Sint Eustatius (Statia) en Saba wordt de keuze om door te studeren in Nederland of de Verenigde Staten, bepaald door een complexe mix van persoonlijke en praktische factoren. In deze driedelige serie onderzoekt het Caribisch Netwerk de studie-ervaringen van studenten van de kleinste eilanden van de BES – Statia en Saba. Deel 1 richt zich op de ervaringen van studenten die zijn afgestudeerd op CVQ-niveau (Caribbean Vocational Qualification), vergelijkbaar met het Nederlandse MBO (Middelbaar Beroepsonderwijs).
Als inwoner van één van deze eilanden en een ouder die bekend is met het lokale, Engelstalige onderwijssysteem – het Caribbean Secondary Education Certificate (CSEC) en de CVQ – nam Hazel Durand de studietrajecten van deze studenten onder de loep.
Uit interviews met studenten in verschillende fases van hun onderwijscarrière, waaronder huidige studenten in het buitenland, pas afgestudeerden, eerstejaarsstudenten, en studenten die tijdelijk naar huis zijn teruggekeerd, blijkt dat dit pad zelden gemakkelijk is.
Hardnekkige factoren
Hoewel individuele omstandigheden verschillen, zijn er drie factoren die hardnekkig terugkeren, en de keuzes van de studenten sterk beïnvloeden: taalbarrières, verschillen in onderwijsniveaus en -routes, en financiële overwegingen.
Op Statia vertrekken jaarlijks minstens twintig studenten tussen augustus en januari om in het buitenland te studeren. Op Saba zijn dat er minstens tien per jaar.
CVQ-studentenervaring: Nederland
Op basis van feedback van studenten die op CVQ-niveau zijn afgestudeerd, bleek dat velen aanzienlijke problemen ondervonden bij het vinden van geschikte vervolgopleidingen, zowel in Nederland als in de Verenigde Staten (VS). Deze aansluitmoeilijkheden leidden vaak tot jarenlange vertraging in hun studietraject.
Eén van deze studenten is Angelo Maharaj van Statia, die momenteel in Nederland woont. Maharaj was oorspronkelijk van plan om in de VS te studeren, maar vanwege de hoge kosten koos hij voor Nederland. Zijn doel was om binnen vier jaar een bacheloropleiding af te ronden. Drie jaar later is hij echter nog steeds op zoek naar de juiste studie en moest hij dezelfde opleiding, Marketing Communicatie, opnieuw beginnen – deze keer in het Nederlands in plaats van het Engels.
Toen Maharaj net in Nederland kwam, sprak hij nog geen vloeiend Nederlands. Gaandeweg ontdekte hij dat de kennis van het Nederlands veel meer studiemogelijkheden biedt dan het aanbod van alleen Engelstalige opleidingen. Terugkijkend op zijn ervaring zegt hij: “Vandaag spreek ik Nederlands met iedereen, ook met mijn docenten. Ik merk dat ik bijna geen Engels meer gebruik. Soms vergeet ik zelfs Engelse woorden, maar ken ik ze wel in het Nederlands. Hoewel het voelt alsof ik mijn eerste taal aan het kwijtraken ben, krijg ik er een andere voor terug, en dat is op dit moment een groot voordeel.”
CVQ-studentervaring: Amerika
In tegenstelling tot Maharaj, die opties had om in Nederland of de VS te studeren, richtte Ishn Courtar, ook van Statia, zich op Nederland voor zijn vervolgstudie. Hij studeerde echter af op een lager CVQ-niveau, waardoor hij niet werd toegelaten tot de opleiding van zijn keuze.
Via het MBO in Nederland zou Courtar ongeveer acht jaar nodig hebben gehad om een bacheloropleiding af te ronden. Geconfronteerd met dit lange traject, koos hij voor een alternatieve route: hij deed het Amerikaanse General Education Development (GED)-examen, waarmee hij werd toegelaten tot een universiteit in de Verenigde Staten. Courtar zit momenteel in zijn eerste semester van een vierjarige bacheloropleiding Communicatie.
Community college
Een vergelijkbare ervaring deelde Saba-student Alejandro Benders, die van de middelbare school kwam met een CVQ-diploma en later ook zijn GED behaalde. Hoewel hem werd verteld dat Nederlandse instellingen het GED over het algemeen niet erkennen, deed Benders toch bij verschillende scholen in Nederland de toelating, maar werd uiteindelijk niet aangenomen.
Vervolgens koos hij ervoor om in de VS verder te studeren. Daar volgde hij eerst twee jaar een community college om zijn academische niveau op peil te brengen, voordat hij overstapte naar een universiteit voor een vierjarige bacheloropleiding in Automotive Studies (Autotechniek). Onlangs werd Benders studiefinanciering echter stopgezet. Momenteel is hij werkstudent om zijn laatste semester online af te ronden. Het totaalbedrag van ongeveer USD 6.000, moet hij zelf betalen.
Deel 2: Overgang
In deel 2 (die wordt geplaatst op 24 februari 2026) belicht Durand de ervaringen van CSEC-studenten die de overstap maken naar Nederland om Engelstalige Hoger Beroepsonderwijs (HBO) te volgen, terwijl ze laveren tussen beperkingen ten aanzien van onderwijsniveaus en studiemogelijkheden.
