Er is veel geregeld voor de slachtoffers van de Toeslagenaffaire in Caribisch Nederland, maar nog niet alles. Dat heeft de Nederlandse staatssecretaris Sandra Palmen (NSC,Toeslagen en Herstel) erkend tijdens haar werkbezoek van 25 tot 28 januari aan Curaçao. Zij concludeerde dat na gesprekken met gedupeerde ouders die in de financiële problemen zijn gekomen,, organisaties die ouders ondersteunen en vertegenwoordigers van de overheid. Tijdens het werkbezoek at ze onder meer ze in een restaurant van een gedupeerde moeder die een nieuw leven opbouwt op Curaçao die ook haar verhaal mocht doen.
Er zijn slachtoffers van de Toeslagenaffaire die nu in het buitenland wonen, maar eerder in Nederland problemen kregen nadat de kinderopvangtoeslag onterecht werd stopgezet. Dat gebeurde in totaal bij 43.000 ouders ergens tussen 2005 en 2019. Veel van hen zijn in de financiële problemen gekomen. Zij hebben net als de gedupeerde ouders in Nederland ook recht op erkenning, financiële compensatie, hulp en ondersteuning. Op Curaçao gaat het om ruim 200 gezinnen. Wereldwijd zijn er 1.454 gezinnen aangemeld uit 43 verschillende landen.
Staatssecretaris Palmen bezocht Curaçao omdat dat het naast Nederland het land is met de meeste slachtoffers. Gedupeerde ouders in het buitenland krijgen financiële compensatie voor de schade die zij hebben geleden, net als gedupeerde ouders in Nederland. Een belangrijk verschil met de situatie in Nederland is dat de ondersteuning daar door gemeenten wordt gegegven, in het buitenland kan dat niet. In plaats daarvan worden ouders geholpen door het Ondersteuningsteam Buitenland (OTB). Ook op Curaçao kunnen gedupeerde ouders bij OTB terecht voor ondersteuning. Bijvoorbeeld als het gaat om vragen over het gezin, gezondheid, financiën, werk en inkomen of wonen. Ook de gezinsleden kunnen op deze leefgebieden ondersteuning krijgen.
Schuldenproblematiek
Staatssecretaris Palmen was op Curaçao om te kijken hoe de hersteloperatie en de ondersteuning aan gedupeerde ouders verloopt en wat er nog nodig is om ouders te ondersteunen. Zoals ze zelf na twee dagen Curaçao verklaarde: “Er is veel geregeld, maar niet alles.” Daarbij gaat het onder meer om de problemen die gedupeerden hebben met schulden. In vergelijking met Nederland drukt de schuldenproblematiek nog zwaar op de gedupeerde ouders.
Hierover sprak Palmen tijdens haar bezoek minister Charetti America-Francisca (MFK,Sociale Ontwikkeling, Arbeid en Welzijn) en met minister Charles Cooper (MFK, Financiën). Beide ministers hebben toegezegd de trajecten met de ouders te ondersteunen binnen hun bevoegdheden.
Daarnaast vond er op uitnodiging van de vertegenwoordiger van Nederland op Curaçao, Gerbert Kunst, een bijeenkomst plaats met verschillende ‘stakeholders’, zoals de woningbouwvereniging FKP, de spaar- en kredietcoöperatie ACU, Maduro & Curiel’s Bank, de overkoepelende wijkorganisatie Unidat di Bario en het water- en elektriciteitsbedrijf Aqualectra.
Uit de gesprekken bleek volgens Vertegenwoordiger Kunst ‘dat er brede bereidheid bestaat om bij te dragen aan oplossingen voor deze ouders’. Als concreet bewijs hiervan is een intentieverklaring ondertekend met Stichting Schuldsanering en Bewindsvoering. In het kader van een pilotprogramma zal de stichting tien gezinnen begeleiden bij schuldsanering.
Toeslagenschandaal
Als parlementariër was Palmen één van de eerste politici die veel aandacht schonk aan de situatie die bekend werd als de ‘Toeslagenaffaire’, zelf spreekt ze van ‘Toeslagenschandaal’. Op Curaçao bezocht ze Zulaijka Brandao, die ervoor koos een nieuw leven te beginnen als eigenaar van het restaurant Local Star in de wijk Marie Pampoen (voorheen bekend als Golden Star). In het restaurant kookt ze ‘krioyo’: traditionele, lokale gerechten.
Zij vertelt dat je als ouder een rolmodel bent voor je kinderen. “Je moet je kinderen laten zien dat een mens tot veel in staat is. Ik was slachtoffer van de ‘Toeslagenaffaire’ in Nederland, maar dat betekent niet dat ik de hele dag moet zitten huilen. Je moet hard werken en je kinderen het goede voorbeeld geven. Als je hard werkt, kun je veel bereiken,” aldus Brandao.
Brandao ontving een schadevergoeding en kreeg ook ondersteuning van medewerkers van het OTB. “Zij hebben mij geholpen. Maar als je iets wilt bereiken, ben je zelf het belangrijkst. Ik heb veel steun gekregen van mijn familie. En ik heb doorzettingsvermogen.” Zij wil niet te veel terugkijken op de moeilijke periode in Nederland. Ze is dankbaar dat de staatssecretaris haar restaurant bezocht en van het eten heeft genoten, maar voor Brandao is de toekomst belangrijker. Ze zegt dat dit voor veel gedupeerde ouders geldt.
Minority’s Foundation
Erica Wever van organisatie Minority’s Foundation hoopt dat dit mogelijk is voor alle ouders. In een gesprek met de staatssecretaris zei ze dat er, ondanks alles wat is er is bereikt, nog veel zaken moeten worden geregeld. Zo zijn sommige ouders bij verstek veroordeeld. Onder mom van deelname aan criminele organisaties in verband met fraude kindertoeslag. Later werd duidelijk dat ze geen dader, maar slachtoffer zijn. Niettemin zorgt de veroordeling voor problemen, bijvoorbeeld met reizen. Wever wil dat daar meer aan wordt gedaan. “Dat zijn zaken waar aandacht aan moet worden besteed. Daar moet aandacht voor zijn, omdat het niet klopt.”
Volgens haar zijn ook zeker enkele tientallen niet-erkende ouders op Curaçao, die zich pas laat of helemaal niet hebben aangemeld. Daar wil ze ook aandacht voor. “Palmen heeft de gedupeerde ouders hoop gegeven. Dat was mooi om te zien. Ze wil dat er nog aandacht wordt gegeven aan problemen van gedupeerden op de eilanden. Ook gaf ze aan dat het proces lang duurt.”
Wever heeft daarnaast nog enkele opmerkingen. Zo zouden volgens haar binnen het koninkrijk alle gedupeerden op dezelfde manier behandeld moeten worden. “Dat gebeurt helaas niet. Ik begrijp dat als je als gedupeerde ouder in Iran of Irak woont en je wilt de belastingvrijstelling regelen voor de compensatie die ouders hebben gekregen, dat het dan lastig is. Maar binnen het koninkrijk zou dat toch veel gemakkelijker moeten worden geregeld.”
Wever: “We zitten in één koninkrijk, vrijstelling zoals voorgesteld in Nederland zou ook voor ons moeten gelden.” Daarnaast vindt ze dat er miljarden rondgaan in de tegemoetkoming aan de ouders van de Toeslagenaffaire. “Maar helaas komt niet alles bij de gedupeerde ouders terecht.” Ook dat erkende de staatssecretaris volgens haar.
