Weekoverzicht 2-9 januari 2026
De afgelopen week stond voor de Caribische eilanden in het koninkrijk in het teken van de Amerikaanse aanval op Venezuela. Die aanval vond plaats in de nacht van vrijdag (2 januari) op zaterdag (3 januari) maar het domineerde de hele week het nieuws. Dat kwam ook omdat de Nederlandse minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) op maandag 5 januari begon aan zijn rondreis langs de grootste vier eilanden. Daarnaast werd aandacht gevraagd voor de aanvallen op de begraafplaats van Hugo Chávez en viert Aruba 40 jaar Status Aparte.
De Amerikaanse president Donald Trump gaf vrijdagavond het bevel. Daardoor vielen in de nacht van vrijdag op zaterdag Amerikaanse militairen Caracas binnen en werd president Nicolás Maduro en zijn echtgenote ontvoerd. Dat ging gepaard met een snelle militaire actie, waarbij tientallen (veelal Cubaanse) militairen in Venezuela om het leven kwamen. Op Aruba gaf minister-president Mike Eman (AVP) zaterdagochtend al een persconferentie om de bevolking te informeren over de situatie. Hij benadrukte dat zijn eiland niet werd bedreigd en vroeg de bevolking kalm te blijven.
Op Curaçao werd de persconferentie van premier Gilmar ‘Pik’ Pisas (MFK) pas om twee uur ’s middags gegeven. Ook hij riep de bevolking op de rust te bewaren en zei geen dreiging vanuit Venezuela te zien. Wel werden alle grote vluchten (uit Nederland en de Verenigde Staten) geschrapt in de Caribische regio. Minister-president van Sint Maarten, Luc Mercelina (URSM), vroeg in de loop van zaterdag aandacht voor alle passagiers die niet naar de eilanden konden komen. “Hoe kunnen we ze helpen?”, vroeg Mercelina zich af.
De sluiting van het luchtruim had onder meer gevolgen voor Saba, waar de scholen niet zoals gepland op maandag 5 januari open gingen. Het was veel docenten niet gelukt op tijd op het eiland terug te zijn. In de dagen na de militaire actie was het ophalen en vervoeren van gestrande passagiers de grootste uitdaging. Geen enkele premier of politicus liet zich uit over de actie van de Amerikanen en de ontvoering van Maduro.
‘Mijn persoonlijke mening is niet van belang’
De Curaçaose premier Pisas wilde tijdens de ingelaste persconferentie zaterdagmiddag niet ingaan op de actie van de Verenigde Staten in Venezuela. “We zijn onderdeel van het koninkrijk en volgen wat betreft buitenlandse zaken het beleid van het koninkrijk. Mijn persoonlijke mening over de actie van Trump is niet van belang.”
Eerder op de dag gaf hij in een radio-interview aan geen enkele reden te zien om de carnavalsactiviteiten die in het weekend gepland stonden vanwege de militaire aanval van Amerika aan te passen. Een groot concert met Machel Montano uit Trinidad & Tobago en de eerste ‘jump-up’ van het jaar (carnavalsviering op de openbare weg) gingen door op Curaçao en ook de activiteiten op Aruba konden gewoon doorgaan. Ook Fuikdag, het grootste bootfeest van Curaçao, ging op 4 januari door.
Op Bonaire werd op zaterdag ook een persconferentie gehouden. Gezaghebber John Soliana ging in op het feit dat sommige inwoners van het eiland het zekere voor het onzekere hadden genomen en groot hadden ingekocht in sommige supermarkten, waardoor er lege schappen waren ontstaan. Soliana gaf aan dat er geen reden was voor paniek en zeker niet voor het inslaan van extra etenswaren. Alle eilanden benadrukten dat er voldoende eten, brandstof en medicijnen in voorraad zijn om een crisis te doorstaan.
Trump bombardeert graf van Chávez
Een dag na de Amerikaanse aanval liet de Curaçao influencer Tico Vos weten dat Trump bij zijn aanval doelbewust het graf van de voormalige Venezolaanse leider Hugo Chávez had gebombardeerd. Hij schreef een opinieartikel onder de titel ‘Alleen leiders die bang zijn voor de levende invloed van de doden proberen graven te vernietigen’.
Het gaat om Cuartel de la Montaña 4F, de plek waar het mausoleum van Hugo Chávez is gevestigd. Bij de aanval van afgelopen zaterdag heeft Amerika meer raketten op het mausoleum afgevuurd, zo stelt Vos. Hij stelt in een opiniestuk de vraag: ‘Kun je Chávez ‘doden’ na zijn dood? (..) Het antwoord van de geschiedenis is meedogenloos consistent: nee.’ Verderop schrijft Vos: ‘Chávez blijft aanwezig, niet vanwege steen, beton of een kist, maar omdat de omstandigheden die hem voortbrachten — ongelijkheid, uitsluiting, ressentiment tegenover buitenlandse dominantie en een eis om waardigheid — niet zijn verdwenen. Het vernietigen van een mausoleum sluit geen hoofdstuk. Het opent het met geweld opnieuw.’
Hugo Chávez is de grondlegger van de Bolivariaanse revolutie in Venezuela, na zijn dood werd hij opgevolgd door Nicolás Maduro. Trump zag in deze revolutie de uiteindelijke reden tot de militaire interventie omdat (Amerikaanse) oliebedrijven door Chávez zijn genationaliseerd met het idee: ‘De natuurlijke bronnen van Venezuela behoren toe aan het volk’.
Aruba viert 40 jaar status aparte
De Amerikaanse aanval op Venezuela op 3 januari kwam twee dagen na 1 januari 2026. Dat is de datum waarop Aruba viert dat het veertig jaar geleden een status aparte kreeg en daarmee ‘een unieke, zelfstandige positie kreeg als autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden’. Die gebeurtenis wordt gevierd op het eiland. Aruba maakte in 1986 duidelijk niet langer binnen de Nederlandse Antillen te willen leven. De eerste premier van Aruba was Henny Eman (AVP), de oudere broer van de huidige premier Mike Eman.
Mike heeft Henny geëerd op 7 januari met de Henny Eman Boulevard. Daarbij zei Mike dat ‘onder het leiderschap van Henny de opbouw van de toeristische industrie op Aruba begon, die binnen enkele jaren uitgroeide tot één van de meest geliefde bestemmingen in het Caribisch gebied’.
Henny Eman (1948) was in totaal drie keer premier van Aruba, hij overleed op 6 januari 2025. Mike Eman (1961) was premier van 2009 tot 2017 en keerde in die functie terug twee maanden na de dood van Henny in maart 2025. De onthulling van de Henny Eman Boulevard is een eerbetoon aan zijn grote broer. Gedurende het jaar 2026 zal Aruba nog vaker stilstaan bij de status aparte van 1986.
‘Geen dreiging van Venezuela’
Toeval of niet. De Nederlandse minister van Defensie Ruben Brekelmans (VVD) bezocht van 5 tot en met 8 januari de grootste eilanden van het Caribisch deel van het koninkrijk. Hij begon zijn bezoek in Aruba, waarin hij stelde ‘dat Nederland klaar is om Aruba te helpen in het geval dat het conflict tussen Venezuela en de Verenigde Staten escaleert’. Die boodschap herhaalde hij achtereenvolgens met betrekking tot Sint Maarten, Curaçao en Bonaire.
Gedurende zijn reis ontstond het misverstand dat Nederland de samenwerking met Amerika op het gebied van bestrijding van drugssmokkel zou hebben beëindigd. Op Curaçao op 7 januari gaf hij hierover uitleg. Volgens Brekelmans trokken Nederland en de Verenigde Staten jarenlang gezamenlijk op in de strijd tegen drugssmokkel in het Caribisch gebied door smokkelaars aan te houden en te berechten. Die samenwerking bestaat nog steeds, maar staat momenteel op een laag pitje.
Dit is volgens de minister het gevolg van de actie ‘Southern Spear’ die Amerika is begonnen, waarin vermeende drugsbootjes worden beschoten. Daaraan werkt Nederland niet mee, aldus Brekelmans. Maar het staat wel open om smokkel te blijven bestrijden samen met Amerika door middel van aanhouding en berechting. Alleen heeft Amerika al haar aandacht nu bij andere zaken, zo zei de minister met enige spijt in zijn stem tegen de Curaçaose pers.
