Onder grote euforie, culmineerde het driedaagse Tumba Festival 2026 afgelopen zaterdagavond met de bekroning van Charelson ‘Sontje’ Mercelina (20), die de mantel en kroon droeg om de titel van ‘Koning van Tumba’ te ontvangen. Zijn Tumba (lied) zal dit jaar te horen zijn in de carnavalsstoeten en bij alle activiteiten gerelateerd aan het grootste culturele feest van Curaçao. Het Curaçao Festival Center in Brievengat, waar het festival plaatsvond, was gevuld met een recordaantal van zeker meer dan 9.000 mensen, die het Tumba-festival bijwoonden.
De titel van de compositie van Sontje is: ‘Awe t’ami so kubo’ (Vandaag ben ik alleen met jou) en is gecomponeerd door Ike Jesurun, aan wie muzikantenorganisatie AMAK dit jaar het Tumba Festival heeft opgedragen. Angelo Dopwell en Ike Jesurun hebben het nummer geschreven en gecomponeerd. Muziekgroep ERA begeleidde Sontje Mercelina tijdens zijn optreden.
Al vanaf het begin van de Tumba Festivaldagen, begin van de week, werd Sontje beschouwd als één van de sterke deelnemers die concurreerde met oudere en ervaren zangers. Maar de deelname van de jongeman was zeker en vastberaden, waardoor hij vroeg één van de favorieten was om de competitie te winnen. Sontje is geen onbekende op het Tumba Festival, in 2019 werd hij uitgeroepen tot de Jeugd Karnaval Tumba Koning.
De andere finalisten van het festival dit jaar waren: eerste finalist Gilbert ‘Dibo’ Doran’(Paña kompaña mi), tweede finalist Michelangelo ‘MJ’ Martina (Awe SI!), derde finalist Raynor ‘Reay’ Lauffer (Ariba tur Nashon) en vierde finalist Jefdaney ‘J’Dey’ M’ Manuela (Kabes riba Awa).
30 Zangers in de finale
Dit jaar heeft de Vereniging van Muzikanten en Artiesten van Curaçao (AMAK) de wedstrijd voor de 54e keer georganiseerd en stelt dat het Festival het grootste culturele festival op Curaçao blijft. “Mensen kunnen zich niet voorstellen dat het jaar begint zonder het Tumba Festival, dat traditioneel in de eerste weken van het nieuwe jaar plaatsvindt. De financiële impact van het Festival op de economie van Curaçao is groot”, aldus Rignald Maduro, persvoorlichter van AMAK.
“Voor de mensen van Curaçao betekent het Tumba Festival dat we onszelf identificeren, omdat het ons eigen ritme is. Het ritme van de tumba dat we gedurende vele jaren hebben ontwikkeld en groot hebben gemaakt.”
Vrijdagmiddag al kwam het publiek naar het Curaçao Festival Center om zich van goede plaatsen te verzekeren voor het genieten van de finale van het Festival die vanaf het begin van de week een onderwerp van gesprek was en Curaçao domineert. Het festival begon rond half acht s’ avonds.
Meer jongeren – Meer international – Betere locatie
Drie aspecten hebben het Festival di Tumba 2026 anders gemaakt dan voorgaande edities. De jonge leeftijd van diverse deelnemers, het feit dat het festival internationaler is geworden en de locatie – inclusief alle logistiek rond de locatie van het festival. Giovanni Atalita, secretaris van AMAK, vertelde aan Ret Karibense dat hij dit had geconstateerd en ook een persoonlijke analyse had gemaakt van de leeftijd van de deelnemers dit jaar. Atalita zegt dat het aantal jongeren dat heeft deelgenomen opmerkelijk is, wat een indicatie is van een zogenaamde ‘verjonging’ van de deelnemers. “Dit is een goed teken, omdat veel mensen geloven dat het Festival di Tumba alleen is voor mensen met veel ervaring.”
De introductie van Tumba+ in plaats van Pay per View – een betaalsysteem waarmee mensen eerder het festival lokaal en internationaal konden bekijken – was succesvol en heeft bijgedragen aan het wereldwijd toegankelijker maken van het Tumba Festival. Via Tumba+ kon men het Tumba Festival bekijken via het Internet Protocol Television (IPTV)-systeem, wat het mogelijk maakt televisie via internet te kijken in plaats van via kabel of satelliet. Hoewel de Tumba+ app enkele ‘kinderziekten’ had, ontving AMAK over het algemeen veel positieve reacties op deze innovatie. Voor 135 Caribische gulden konden mensen via de Tumba+ app het Tumba Festival van Curaçao vanuit alle delen van de wereld bekijken. Een ander punt dat dit jaar veel positieve reacties van de Muziekvereniging kreeg, was de locatie. De secretaris van AMAK gaf aan dat vooral het Food Court, het gebied voor eten en drinken, erg speciaal was. De locatie bood bezoekers een zeer indrukwekkende en aangename ervaring.
Commerciële sector
De commerciële sector heeft ook een bijdrage geleverd aan het Festival di Tumba 2026. Een aantal bedrijven fungeerde dit jaar als zogeheten ‘branding partners’, om zo bij te dragen aan de realisatie van dit grote festival. Zelfs op het laatste moment heeft AMAK mensen gevonden die hebben aangeboden bij te dragen aan het festival. Dit resulteerde in veel promotiemateriaal in en rondom het Curacao Festival Center en promoties van het festival. “Op deze manier blijven we het grote festival organiseren. Houd in gedachten dat dit een evenement is dat al 54 jaar bestaat en we wensen dat het de volgende 54 jaar doorgaat. Wanneer wij er niet meer zullen zijn, heeft de generatie die het organiseert een goede basis,” aldus Giovanni Atalita.
Opkomst
Atalita heeft zijn tevredenheid uitgesproken over de opkomst op het Festival. Het is een traditie geworden dat het Festival ook bezoekers van buiten aantrekt, zowel om deel te nemen als het Festival te bezoeken. Vanaf de eerste dag kwamen mensen in grote aantallen opdagen voor de presentatie van Jeon, de populaire Arubaanse artiest en auteur van het Bluewave-lied voor Curaçao. Vrijdag werd het bezoekersrecord van het Curaçao Festival Center verbroken.
Het Tumba Festival vond vroeger voor het eerst plaats in Cinelandia Theater in Punda, vervolgens in het Roxy Theater, Industriehal in Zeelandia, SUBT Voetbalstadion, Sportcomplex Centro Deportivo Curaçao, en daarna weer naar SUBT. Sinds 1990 vindt het festival plaats in het Curaçao Festival Center.
Transparantie
Een zeer belangrijk aspect van het Tumba Festival is het jureren en tellen van de stemmen. De voorzitter van de jury, Francis de Lanoy, legde op Telecuraçao uit: “Wat wij de afgelopen drie jaar hebben gedaan, sinds wij het voorzitterschap van dit team hebben genomen, is onze intentie is om transparant te zijn, zodat iedereen weet wat wij beoordelen, wij leggen elk detail uit. Het festival is een groot evenement. Het is de showcase van je land. Als muzikant, zoals ik ook ben, zou ik mij zeer ongemakkelijk voelen als de showcase van je land een fout maakt, waar muzikaal gezien het niet correct is of vals wordt gezongen.”
Wat de 12 juryleden over stemmen is:
Tekst, die moet simpel, creatief, origineel, coherent zijn, rijk aan woordspelingen, energie genereren en een carnavalssfeer creëren.
Melodie. Er werd beoordeeld of die gemakkelijk is, innovatieve aspecten bevat, de interpretatiestijl van de zanger, de energie op het podium, melodische en ritmische accenten en totale harmonie tussen de zanger en zijn koor, intonatie.
Arrangement en ritme. Het ritme moet aanstekelijk zijn, een ander orkest moet het gemakkelijk kunnen spelen, tempo, vernieuwing in arrangement, muzikale aspecten en er werd beoordeeld of het een coherent arrangement is of niet.
“Als we spreken over een coherent nummer, dan heeft een goed nummer een goede melodie, het arrangement past, het draagt de gehele inhoud, zodat het een sfeer op straat creëert”, volgens Lanoy.
De deelnemers leveren hun teksten in, de dag na de vorige zondag waarop de inschrijving plaatsvond. Alle juryleden ontvangen de teksten, dit is belangrijk vooral voor de tekstjury, zodat zij de teksten van tevoren kunnen bestuderen.
Innovatie
De laatste tijd is er veel discussie over de compositie van moderne Tumba’s. Daarover zegt Lanoy: “Een Tumba moet een Tumba blijven. Er mogen innovatieve aspecten zijn in het gebruik van tekst, melodie, intonatie en arrangement, maar het moet wel een Tumba zijn. ‘We hebben veel muzikanten en arrangeurs die hun muziek hebben bestudeerd en ook innovatieve aspecten in hun composities integreren, maar het moet wel een samenhangend stuk blijven.’’
De Tumba moet voldoende variatie hebben. Bovendien moet het een gemakkelijke zangpartij hebben en een deel waarin het publiek betrokken wordt. Wat de jongeren een ‘kick’ noemen. Die kick is energie die het publiek meeneemt in de parade, zegt Lanoy.
De Tumba blijven horen
De voorzitter van AMAK, Manfred ‘Fecco’ Gomez, doet regelmatig een algemene oproep op radiostations en aan het publiek om het hele jaar door de Tumba te laten horen, om het voortbestaan van de Tumba te verzekeren, die de concurrentie van andere ritmes, die ook aan carnavals deelnemen, moet kunnen doorstaan.
Giovanni Atalita: ‘‘Als je kijkt naar het afgelopen jaar welk nummer als lied van het jaar werd uitgeroepen – de tumba van Amos Balentin – (“Ban Pe”), kun je concluderen dat Gomez zijn bezorgdheid begrepen wordt.”
