Ze vertrok naar Curaçao om haar kennis en ervaring in te zetten voor jongeren op haar geboorte-eiland. Jaren later koos Sennon Kastaneer (41) opnieuw voor Nederland, ditmaal om zichzelf professioneel verder te ontwikkelen. Haar passie voor het begeleiden van studenten bleef onveranderd. Inmiddels vervult ze een coördinerende functie bij onderwijsinstelling Albeda in Rotterdam en stond ze mede aan de basis van een speciale community voor studenten uit de voormalige Nederlandse Antillen. Het Caribisch Netwerk bezocht Kastaneer op haar werkplek in Rotterdam, waar ze zich dagelijks inzet voor de persoonlijke ontwikkeling en het studiesucces van jongeren.
Voor Sennon Kastaneer is het begeleiden van jongeren meer dan een professionele bezigheid. Het vormt de rode draad in haar loopbaan, die zich zowel op Curaçao als in Nederland heeft afgespeeld. Waar ze ook werkt, haar belangstelling gaat steeds uit naar de ontwikkeling van jongeren en de ondersteuning die zij nodig hebben om hun doelen te bereiken.
Kastaneer studeerde pedagogiek en volgde vervolgens een coachingsopleiding. Ze werkte bij Hogeschool Rotterdam, waar ze verantwoordelijk was voor de coördinatie van een begeleidingstraject voor studenten afkomstig van de Caribische eilanden. In 2013 besloot ze terug te keren naar Curaçao.
Op het eiland begon ze met opvoedingsondersteuning. Ze bleef zich daarnaast verder scholen en volgde een opleiding in jongerenonderzoeksmanagement. Vervolgens werkte ze als jongerenonderzoeksmanager en maakte ze de overstap naar het College of the Dutch Caribbean (CDC).
Daar was ze betrokken bij een project waarbij twee nieuwe opleidingen werden opgezet. Later groeide ze door tot onderwijsmanager. Het was een periode waarin ze niet alleen haar kennis kon inzetten, maar ook ervaring opdeed met de organisatie en ontwikkeling van onderwijs. Toch begon na verloop van tijd opnieuw de behoefte te groeien om zichzelf verder te ontwikkelen.
Sennon Kastaneer en Dulce Koopman.
Bewuste keuze voor persoonlijke groei
Kastaneer benadrukt dat haar terugkeer naar Nederland geen toevallige stap was, maar een weloverwogen professionele en persoonlijke beslissing. Als onderwijsmanager was ze veel bezig met de begeleiding en ontwikkeling van medewerkers. Daardoor realiseerde ze zich dat ze ook aandacht moest blijven besteden aan haar eigen groei.
Tijdens haar zoektocht naar een nieuwe uitdaging kwam ze terecht bij MBO-instelling Albeda in Rotterdam, waar een functie als gedragscoach beschikbaar was. Vooral de combinatie van onderwijs, sociale vaardigheden en gedragsontwikkeling sprak haar aan. Ze solliciteerde online, werd aangenomen en verhuisde opnieuw naar Nederland.
Bij Albeda werkte ze twee jaar als gedragscoach. Inmiddels is haar functie veranderd en heeft ze meer verantwoordelijkheden gekregen.
Van gedragscoach naar skillstrainer
Een opvallende ontwikkeling binnen Albeda is de bewuste keuze om de functie van gedragscoach een andere naam te geven. Volgens Kastaneer bleek de oorspronkelijke benaming voor sommige studenten juist een drempel om hulp te zoeken. Studenten associeerden een gedragscoach met problemen met hun gedrag en vroegen zich af waarom ze daarheen moesten.
Maar de begeleiding is helemaal niet bedoeld als therapie. Het gaat om vaardigheden die jongeren nodig hebben om goed te functioneren, zowel binnen als buiten hun opleiding. Daarom werd gekozen voor de benaming skillstrainer, een naam die samen met studenten en professionals binnen de onderwijssector tot stand kwam.
De begeleiding richt zich onder meer op sociale vaardigheden, emotionele intelligentie, stressmanagement, plannen en organiseren. Kastaneer coördineert inmiddels, samen met een collega, een team van skillstrainers en schoolmaatschappelijk werkers.
Het werk is veelzijdig. Niet iedere student loopt tegen dezelfde problemen aan en niet iedere jongere heeft dezelfde vorm van begeleiding nodig. Juist daarom vindt Kastaneer het belangrijk dat studenten zich vrij voelen om ondersteuning te vragen.
Caribische studenten verdienen meer begeleiding
Naast haar reguliere werkzaamheden heeft Kastaneer een bijzondere betrokkenheid bij studenten uit Curaçao, Aruba, Bonaire, Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius. Samen met collega’s stond ze aan de basis van een speciale community voor studenten van deze eilanden die bij Albeda studeren.
Het initiatief bestaat inmiddels ongeveer een jaar en is ontstaan vanuit een probleem dat Kastaneer uit haar jarenlange ervaring met Caribische studenten maar al te goed kent: veel jongeren vertrekken naar Nederland zonder voldoende voorbereid te zijn op de werkelijkheid die hen daar te wachten staat.
Hoewel er informatie beschikbaar is, weten studenten volgens haar niet altijd hoe ze die moeten vinden of welke voorbereidingen noodzakelijk zijn. Vooral huisvesting, financiën en de verwachtingen van familieleden kunnen voor grote problemen zorgen.
Kastaneer vertelt dat studenten soms aanvankelijk bij familie kunnen verblijven, maar na één of twee maanden te horen krijgen dat ze moeten meebetalen aan de kosten of een andere woonruimte moeten zoeken. Voor jongeren die net aan een opleiding zijn begonnen, kan dat ingrijpende gevolgen hebben.
De onzekerheid over hun woonsituatie en financiële verplichtingen kan zoveel druk veroorzaken dat hun studie in gevaar komt. Sommige studenten vallen daardoor zelfs uit. Dat vindt Kastaneer bijzonder pijnlijk, juist omdat deze jongeren naar Nederland zijn gekomen met de ambitie een diploma te behalen en aan hun toekomst te bouwen. De community moet helpen voorkomen dat studenten door problemen buiten het klaslokaal hun opleiding voortijdig beëindigen.
Meer dan alleen een ontmoetingsplek
De community is nadrukkelijk niet alleen bedoeld voor gezelligheid. Het is een combinatie van praktische begeleiding, persoonlijke ontwikkeling en onderlinge verbondenheid. Eén keer per maand komen studenten bijeen voor een activiteit met een educatief karakter. Daarnaast is er een WhatsAppgroep waarin ze contact met elkaar kunnen onderhouden.
Tijdens de bijeenkomsten komen onderwerpen aan bod waarmee veel studenten in Nederland worden geconfronteerd: het formuleren van persoonlijke doelen, omgaan met financiële verantwoordelijkheden, stress, heimwee en de verwachtingen van familie en omgeving. Ook leren studenten hoe ze ondanks tegenslagen hun motivatie kunnen behouden en gericht kunnen blijven op hun opleiding.
De begeleiding begint bovendien al voordat studenten naar Nederland vertrekken. Drie keer per jaar organiseert Albeda online informatiebijeenkomsten voor aangemelde studenten van de eilanden. Daar krijgen ze uitleg over wat hen te wachten staat en welke zaken ze vooraf moeten regelen.
Eenmaal in Nederland kunnen ze aansluiting vinden bij de community. Voor Kastaneer is vooral het sociale aspect van grote betekenis. Studenten die elkaar tijdens bijeenkomsten leren kennen, bouwen onderlinge contacten op en kunnen elkaar ook buiten de georganiseerde activiteiten ondersteunen. Zo ontstaan vriendschappen en een netwerk waarop jongeren kunnen terugvallen wanneer het moeilijk wordt.
Een stukje thuis in Rotterdam
Hoewel studenten uit de Caribische eilanden maar een relatief kleine groep vormen binnen de grote en cultureel diverse studentenpopulatie van Albeda, vindt Kastaneer het bijzonder dat de onderwijsinstelling ruimte heeft gemaakt voor een initiatief dat specifiek op hen is gericht.
De meeste deelnemers aan de community komen uit Curaçao, maar ook de andere vijf eilanden zijn vertegenwoordigd. Dat laatste vindt ze opvallend en waardevol. Uit haar ervaring met andere communities weet ze dat het niet vanzelfsprekend is dat studenten uit alle eilanden aansluiting vinden.
Binnen de community wordt Nederlands, Papiaments en Engels gesproken. Die meertaligheid draagt bij aan de herkenning en het gevoel van verbondenheid. Kastaneer probeert studenten ook persoonlijk te bereiken. Wanneer ze op school jongeren Papiaments hoort spreken, stapt ze regelmatig op hen af om hen te vertellen over de community en uit te nodigen deel te nemen.
Deelname is vrijwillig. Niet iedereen voelt zich meteen op zijn gemak in een groep en sommige studenten hebben vanwege hun drukke agenda geen gelegenheid om de bijeenkomsten bij te wonen. Ook voor hen blijft begeleiding beschikbaar. Voor Kastaneer is het belangrijkste dat studenten weten dat ze ergens terechtkunnen.
Voorkomen dat jongeren zonder diploma vertrekken
De ondersteuning bij Albeda gaat verder dan persoonlijke en sociale begeleiding. Studenten die twijfelen aan hun studiekeuze kunnen ook terecht bij trajectbegeleiders. Wanneer een opleiding niet blijkt aan te sluiten bij de interesses of mogelijkheden van een student, wordt samen onderzocht welke andere opleiding beter zou passen. Dat kan binnen Albeda zijn, maar ook bij een andere onderwijsinstelling.
Het uitgangspunt is dat een verkeerde studiekeuze niet automatisch hoeft te betekenen dat een jongere helemaal stopt met studeren. Het uiteindelijke doel is dat iedere student een diploma behaalt.
Albeda biedt middelbaar beroepsonderwijs (MBO) op niveau 1 tot en met 4 en heeft volgens Kastaneer 26 locaties in Rotterdam en omgeving. De onderwijsinstelling werkt bovendien samen met andere MBO-scholen in de regio. In die grote onderwijsomgeving is de persoonlijke aandacht voor studenten volgens Kastaneer onmisbaar.
Haar verbondenheid met Curaçao blijft
De loopbaan van Kastaneer laat zien dat professionele ontwikkeling niet altijd een rechte weg volgt. Ze studeerde en werkte in Nederland, keerde terug naar Curaçao om daar haar kennis in te zetten en besloot vervolgens opnieuw naar Nederland te vertrekken om verder te groeien.
Die keuze betekende niet dat ze haar betrokkenheid bij Curaçao en de andere Caribische eilanden achter zich liet. Integendeel. Haar ervaringen op beide plekken komen nu samen in haar werk bij Albeda.
Ze kent de achtergrond van veel Caribische studenten, begrijpt de uitdagingen waarmee zij in Nederland worden geconfronteerd en weet uit haar eigen loopbaan hoe belangrijk kansen voor persoonlijke en professionele ontwikkeling zijn. De community die ze samen met haar collega’s heeft opgebouwd, is daarvan een concreet voorbeeld.
Kastaneer wil dat studenten niet alleen naar Nederland komen om een opleiding te volgen, maar ook de begeleiding, vaardigheden en sociale contacten krijgen die nodig zijn om die opleiding daadwerkelijk af te ronden. Haar werk in Rotterdam vormt daarmee een voortzetting van wat haar eerder op Curaçao al dreef: jongeren helpen zich te ontwikkelen en hun mogelijkheden optimaal te benutten.

