De shoco, een beschermde uil die uniek is voor Aruba en erkend als nationaal symbool, kan rekenen op steun van de lokale gemeenschap. Via de Radar van de Shoco-enquête wordt informatie verzameld over hun leefgebied en voortplanting.
Sinds 2020 kunnen inwoners en bezoekers van Aruba via de Radar van de Shoco-enquête van de Directie Natuur en Milieu (DNM) melden als zij de uilensoort ergens hebben gespot. Tot nu toe zijn er 87 meldingen binnengekomen, waardoor goed in kaart kan worden gebracht waar de shoco floreert en waar hij kwetsbaar is. DNM moedigt de gemeenschap van Aruba aan om informatie over de shoco door te blijven geven en te helpen de unieke diersoort te beschermen.
Endemische soort
De shoco (Athene cunicularia arubensis) is een voor Aruba endemische ondersoort van de holenuil. Dat wil zeggen dat de shoco alleen op Aruba voorkomt. Deze uil leeft, zoals de naam al doet vermoeden, in holen op de grond. Hun voorkeur gaat uit naar vlakten met lage cactusbegroeiing en droog bos. Als de uil geen kuil kan vinden, graaft ze zelf één in zachte grond. Ook worden op Aruba kunstmatige nestholen geplaatst om de uilen een handje te helpen.
In tegenstelling tot de meeste andere uilensoorten, is de shoco ook overdag actief, wat het gemakkelijker maakt de diersoort te spotten. Sinds 2015 is de shoco officieel erkend als nationaal symbool van het eiland. Ook is het dier afgebeeld op een biljet van de Arubaanse florin.
Gevaren
Ondanks zijn populariteit staan het welzijn en voortbestaan van de holenuil onder druk. De shoco is aangewezen als bedreigde soort en geniet wettelijke bescherming. In de eerste twee decennia van de 21e eeuw groeide de Arubaanse bevolking en daarmee de bewoningsdichtheid behoorlijk. Dit had als gevolg dat de habitat van de shoco sterk beperkt en gefragmenteerd raakte. Dit blijkt ook uit het Radar van de Shoco-onderzoek. Wat opvalt, is dat de uiltjes steeds vaker worden gespot in de buurt en aan de rand van stedelijk gebied, bijvoorbeeld op schoolpleinen en sportvelden. Ook op het drukke Divi Beach is een bekend shoco-nest. Daarnaast zijn ze waargenomen in de mangroves achter de woonwijken.
De shoco als nationaal symbool van Aruba zie je overal terug. Foto Deborah Bremmer
De gemeenschap uitte in de enquête haar zorgen over de verschillende gevaren voor de shoco, zoals ontbossing en bouwwerkzaamheden. Ook worden de shoco’s steeds vaker gestoord tijdens het broedseizoen, bijvoorbeeld door verkeer en de enorme toename van toeristische offroad recreatie. In sommige meldingen wordt gesproken van verdwijning of zelfs opzettelijke vernietiging van geregistreerde nesten. Daarnaast vormt de aanwezigheid van de uitheemse wurgslang, de boa constrictor, een bedreiging voor het voortbestaan van de shoco en worden nesten af en toe verstoord door loslopende honden of katten.
Goed nieuws
Gelukkig zijn er ook positieve berichten. 78 procent van de deelnemers aan de enquête nam actief broedgedrag waar bij de nesten en er werden veel kleintjes gespot. Ook bleek dat de shoco’s, die bekendstaan als monogame dieren, regelmatig (38 procent van de meldingen) in paren werden gezien. Dit zijn goede signalen voor de voortplanting en het voortbestaan van de soort. Volgens de laatste schattingen zijn er nog ongeveer driehonderd tot vierhonderd shoco’s op Aruba, maar DNM hoopt steeds beter inzicht te krijgen in de grootte van de populatie.
Melding maken
Hoewel meer participatie welkom is, is de Directie Natuur en Milieu blij met de respons die al is gekomen op de enquête. “Het feit dat burgers deze waarnemingen actief rapporteren, laat zien dat er een wens is om ons natuurlijke erfgoed te beschermen.” De Radar van de Shoco-enquête maakt volgens DNM dat er meer ‘ogen en oren’ zijn voor de bescherming van het dier. Zo kan er steeds meer data worden verzameld over de uilensoort en kan sneller worden geïdentificeerd waar actie nodig is. “Want,” zo zegt de DNM, “de shoco is meer dan gewoon een vogel. Het is een nationaal symbool van Aruba.”
Melding maken van een shoco of een actief nest kan nog steeds via info@dnm-aruba.org, telefoonnummer 5841199 of het officiële platform van Radar di Shoco online.
