De lokale gemeenschap heeft een warm hart voor atleten met een verstandelijke beperking, maar onbekendheid maakt ook onbemind. “Wij hebben niet het sociale platform om onze atleten te presenteren aan de gemeenschap en te laten zien waarmee zij bezig zijn. Daardoor zien mensen vaak niet wat zij allemaal kunnen,” zegt Enrico Viscaïno, sportbegeleider van Special Olympics Curaçao en schaakdocent. Sporten helpt bij de mentale ontwikkeling van deze atleten en levert een belangrijke bijdrage aan hun groei.
De Special Olympics Koninkrijksspelen op Curaçao, die vorige maand plaatsvonden met deelname van alle landen binnen het koninkrijk, waren groot en succesvol. Toch is er meer nodig om zowel de organisatie als de atleten verder te laten groeien.
Enrico Viscaïno is sinds eind november 2021 bestuurslid van Special Olympics Curaçao. Hij werd op verzoek van een vriendin haar vervanger. “Omdat ik een hulpvaardig mens ben, vooral richting de meest hulpbehoevenden, heb ik de uitnodiging als een nieuwe uitdaging aanvaard, ook al heb ik zelf geen familie met een verstandelijke beperking.”
Verder zegt hij: “Ik help graag mensen die het echt nodig hebben. Zij staan open voor hulp en tonen hun waardering op een speciale manier. Dat geeft voldoening.”
Naast zijn bestuursfunctie is Viscaïno al jarenlang zwemcoach bij de grootste lokale zwemorganisatie, Sithoc. Hij is vader van Njemile en Jayen Viscaïno. Jayen (18) is topzwemmer en studeert aan de St. Thomas University in de Verenigde Staten. Tijdens de laatste Special Olympics Koninkrijksspelen in november 2025 fungeerde Enrico Viscaïno als delegatieleider voor Special Olympics Curacao.
Federatie Zwemsport Curaçao: Inclusie bevorderen — droom wordt realiteit
Viscaïno werd door Junny Harms, nationaal directeur van Special Olympics Curaçao, benaderd om te helpen met de zwemtrainingen van de atleten. “Ik was zeer gemotiveerd, maar helaas is het destijds niet succesvol geworden. Er was geen goede samenwerking met andere stakeholders.” Dit zegt Viscaïno. Toch bleef hij bereid om te helpen. Hij was samen met de lokale zwembond verantwoordelijk voor het organiseren van de zwemcompetitie.
“Ik heb destijds gesproken met de Federatie van Zwemsport op Curaçao (FAK). Samen hebben we de voorwaarden gecreëerd om een competitie speciaal voor de Special Olympics te organiseren, voor atleten met een verstandelijke beperking.”
Inmiddels is Viscaïno opnieuw door de FAK benaderd met het verzoek om deze atleten te laten meedoen aan de reguliere jaarlijkse wedstrijden. Zij zullen dan deelnemen aan dezelfde competities als de rest van de atleten. Een droom van Viscaïno komt hiermee uit. In het verleden heeft hij dit idee al bij de FAK aangekaart.
Waarom is deze samenwerking belangrijk?
Momenteel hebben de atleten weinig mogelijkheden om aan competities deel te nemen, ervaring op te doen en te ervaren hoe het is om wedstrijden te zwemmen. Door regelmatiger deel te nemen, raken zij meer vertrouwd met het proces, groeit de inclusie en voelen zij zich meer onderdeel van de gemeenschap.
Nu nemen zij alleen deel aan lokale en internationale wedstrijden die speciaal door Special Olympics worden georganiseerd.
Wereldspelen in Berlijn als inspiratie
Viscaïno raakte geïnspireerd tijdens de Special Olympics Wereldspelen in Berlijn (juni/juli 2023) met verschillende sportdisciplines. Hij was toen assistent-hoofd van de Curaçaose delegatie, die goud won in de bowlingsport. “Ik zag hoe georganiseerd de zwemwedstrijden waren, volledig volgens de FINA-regels. Ik dacht: onze atleten kunnen dit ook.”
Ook op Curaçao wordt er verplicht gewerkt volgens de FINA-regels . Die regels geven onder andere aan, wanneer de atleten van de startblokken mogen springen, coordinatie van de handen en benen tijdens het zwemmen moet correct zijn . Dit alles is nodig om diskwalificatie te voorkomen. Als de atleten met een verstandelijke beperking vaker op basis van deze regels kunnen deelnemen, zullen zij bij internationale competities veel beter voorbereid zijn.
“Hun niveau is nu nog niet zo hoog, maar dat kan gemakkelijk stijgen door meer training en meer tijd in het water.” Viscaïno zal binnenkort met het bestuur van Special Olympics Curaçao overleggen om de samenwerking met de FAK te evalueren en te formaliseren. Er bestaan speciale programma’s om alle atleten in te schrijven en daarna bij de FAK aan te melden. Dit wordt een administratief en technisch proces, maar Viscaïno is optimistisch: “Het gaat lukken.”
Tijdens de laatste Koninkrijksspelen ging het al goed: de officials op Curaçao werken op basis van de FINA-regels en diskwalificeren wanneer nodig. Ditmaal werd geen enkele Curaçaose atleet gediskwalificeerd. De regels worden dus goed toegepast in de trainingen.
Er is één groot knelpunt. De atleten kunnen slechts één keer per week trainen, omdat er maar twee zwembaden beschikbaar zijn (SDK en Rif). De vraag naar deze zwembaden is enorm groot. Daarnaast spelen financiële beperkingen een rol, want gebruik van de zwembaden kost geld.
Special Olympics Koninkrijksspelen 2025 groot succes: Maar er zijn ook tekortkomingen
Tijdens de Koninkrijksspelen was Viscaïno Hoofd Delegaties en verantwoordelijk voor de volledige Curaçaose delegatie. Vanuit die rol kreeg hij inzicht in welke sportdisciplines meer training nodig hebben. Bolas (Boucé) heeft voldoende trainingsmogelijkheden. Maar voetbal en atletiek blijven achter door een tekort aan coaches en materialen.
Bowling nam dit jaar niet deel aan de Spelen, maar de atleten kunnen wél één keer per maand op zes banen trainen. Dit wordt betaald uit eigen middelen van Special Olympics, waardoor er dringend behoefte is aan sponsors.
“Ik blijf geloven in de ontwikkeling van de atleten”
Viscaïno ziet dat de zwemmers met een verstandelijke beperking, duidelijke vooruitgang boeken. “Sporten is heel goed voor deze mensen. Het vereist mentale en fysieke coördinatie, en dat is precies wat zij nodig hebben.”
Dit werd duidelijk tijdens de Wereldspelen in Berlijn: de Curaçaose atleten keerden zelfverzekerder, sterker en met verbeterde sociale vaardigheden terug.
